Kızıldere'nin 50. yılı: Tarih tarih neler oldu? - kars haber

Bugün, Türkiye devrimci hareketi tarihine kararlılık ve dayanışmanın en güzel örneklerinden biri olarak kazınan Kızıldere Direnişi'nin 50.

Kızıldere'nin 50. yılı: Tarih tarih neler oldu? - kars haber
30 Mart 2022 - 13:09

Bugün, Türkiye devrimci hareketi tarihine kararlılık ve dayanışmanın en güzel örneklerinden biri olarak kazınan Kızıldere Direnişi'nin 50. yıl dönümü. Mahir Çayan ve 9 arkadaşı bundan tam 50 yıl önce, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan ’ın idamlarını engellemek için çıktıkları yolda Tokat ’ın Niksar ilçesine yan Kızıldere Köyü ’nde katledildiler.

AKTÜEL 30.03.2022 11:18 Kızıldere'nin 50. yılı: Tarih tarih neler oldu? Abone Ol google-news

Bugün, Türkiye devrimci hareketi tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olan Kızıldere Katliamı ’nın 50. yıl dönümü. 12 Mart muhtırası ardından devlet şiddeti artarken, Türkiye Millet Kurtuluş Parti-Cephesi (THKP-C) ve Türkiye Insanlar Kurtuluş Ordusu (THKO) militanı 10 devrimci Deniz Gezmiş, Yusuf Arslan ve Hüseyin İnan'ın idamını engellemeye çalışırken Tokat'ın Niksar ilçesine ast Kızıldere köyünde kıstırıldılar. Çatışma sonucunda Mahir Çayan, Hüdai Arıkan, Evren Alptekin, Nihat Yılmaz, Ertan Saruhan, Ahmet Atasoy, Sinan Kazım Özüdoğru, Sabahattin Kurt, Ömer Ayna ve Saffet Alp katledildi.

Kızıldere Katliamı ’na giden yolda gün gün kısaca şunlar yaşandı:

12 Mart 1971: Darbe

12 Mart 1971 günü Genelkurmay Başkanı Orgeneral Memduh Tağmaç, öteki şiddet komutanlarının da katılımıyla meclise bir muhtıra verdi. Adının muhtıra olmasına rağmen, ülkedeki bütün erkleri orduda toplaması sebebiyle, bu eylem bir darbe karakterine büründü. Ordunun talebiyle Nihat Erim başkanlığında bir teknokrat hükümet kuruldu ve "Balyoz Harekatı" adı altında Türkiye'deki bütün sol ve karşı taraf unsurlar üstünde terör estirilmeye başlandı. Bu harekât ile darbecilerin, devrimci mücadeleye olan düşmanlığı bütün çıplaklığıyla ortaya çıktı. Başta Ankara, İstanbul ve İzmir olmak üzere öyle çok kentte sıkıyönetim ilan edildi.

16 Mart 1971: Deniz Gezmiş yakalandı

THKO önderlerinden Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan, 16 Mart 1971 Salı günü Sivas'ın Gemerek ilçesinde yakalandı.

Gezmiş ve arkadaşlarının yakalanması ardından 16 Temmuz 1971 ’de Ankara Altındağ Baytar Okulu binasında THKO-1 Davası başladı. Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı 1 No.'lu Mahkemesi ’ndeki davanın Mahkeme Başkanı Tuğgeneral Ali Elverdi, Savcısı ise Ebedi Tuğ ’du.

kizildere-katliami-nin-50-yili-tarih-tarih-neler-oldu-997258-1.

22 Mayıs 1971: İsrail ’in İstanbul Başkonsolosu Efraim Elrom kaçırıldı

Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının yakalanmasının ardından THKP-C militanları Mahir Çayan, Ulaş Bardakçı, Hüseyin Cevahir, Necmi Demir, Oktay Etiman ve Ziya Yılmaz, 17 Mayıs 1971'de İsrail ’in İstanbul Başkonsolosu Efraim Elrom'u kaçırdılar. THKP-C, yayımladığı duyuru ile tüm devrimcilerin özgürlük bırakılmasını istedi. THKP-C ’nin talepleri yerine getirilmeyince Elrom, 22 Mayıs 1971 günü öldürüldü.

1 Haziran 1971: Hüseyin Cevahir öldürüldü

Elrom ’un öldürülmesinin peşinde Çayan ve arkadaşlarına yönelik detaylı bir işlem başlatıldı. 29 Mayıs 1971'de Mahir Çayan ve Hüseyin Cevahir, İstanbul-Maltepe'de bir evde kuşatıldılar. Üç gün süren kuşatma 1 Haziran sabahı belirgin nişancı, deniz binbaşı Cihangir Erdeniz'in perdenin gerisinde nöbet tutan Hüseyin Cevahir'i vurması ile son buldu. Cevahir, evden ölü olarak çıkartıldığında vücudunda 25 kurşun vardı. Mahir Çayan ise yakalanmamak için kendini vurduysa da zarar görmüş olarak yakalandı.

kizildere-katliami-nin-50-yili-tarih-tarih-neler-oldu-997259-1.

19 Ekim 1971: THKO önderleri hakkında idam kararı

Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan, 16 Temmuz 1971'de başlayan "THKO-1 Davası"nda TCK'nin 146. maddesini ihlal ettikleri gerekçesiyle 9 Ekim 1971'de 146/1 maddesi uyarınca idam cezasına çarptırıldı.

29 Kasım 1971: Mahir Çayan ve arkadaşları cezaevinden kaçtı

29 Kasım 1971'de THKP-C'den Mahir Çayan, Ulaş Bardakçı, Ziya Yılmaz ile THKO ’dan Kâinat Alptekin ve Ömer Ayna, tünel kazarak Maltepe Hapishane ’nden firar etti.

kizildere-katliami-nin-50-yili-tarih-tarih-neler-oldu-997260-1.

19 Şubat 1972: Ulaş Bardakçı katledildi

Ulaş Bardakçı, 19 Şubat 1972 günü saat 07.00 sularında Arnavutköy'de kaldığı evde kuşatıldı. Bardakçı evin arka kapısından kurtulmaya çalışırken Üvez Sokak'ta emniyet güçleriyle girdiği silahlı çatışmada öldürüldü. Ulaş Bardakçı ’nın katledildiği operasyonda bulunan isimlerden biri olan eski MİT Kontrterör Daire Başkanı Mehmet Eymür, sonradan Mahir Çayan ve 9 arkadaşının katledildiği Kızıldere ’deki operasyonda da yer aldı.

kizildere-katliami-nin-50-yili-tarih-tarih-neler-oldu-997261-1.

30 Mart 1972: Kızıldere…

Arkadaşlarının idamlarını engellemek isteyen Mahir Çayan, Evren Alptekin, Ertuğrul Kürkçü, Hüdai Arıkan ve Ertan Saruhan, 25 Mart 1972 gecesi saat 19.30'da Ünye'de İngiliz teknisyenlerin kaldığı apartmana buluş yapmaya gittiler.

26 Mart 1972 ’de üç İngiliz görevli rehin alındı, geride kalanlar bağlanarak hareket edemez hale getirildi. Mahir Çayan ve arkadaşları İngilizlerin aracıyla yola çıktılar.

27 Mart 1972 gecesi yanlarında rehineleriyle birlikte, arkadaşlarının da kalmakta olduğu Kızıldere köyü muhtarının evine ulaştılar.

30 Mart 1972 günü ise Mahir Çayan ve 9 arkadaşı, Kızıldere ’de üç İngiliz görevliyi rehin tuttukları evde kuşatıldı.

Öğleden sonradan saat 14.00 Mahir Çayan evin çatısında görüşmeleri sürdürürken bir bariz nişancı kadar katledildi. Ardındaki konut, ağır makinalı silahların da yer aldığı çatışmada tarandı.

Mahir Çayan, Hüdai Arıkan, Evren Alptekin, Nihat Yılmaz, Ertan Saruhan, Ahmet Atasoy, Sinan Kazım Özüdoğru, Sabahattin Kurt, Ömer Ayna ve Saffet Yüksek Dağ, Kızıldere ’de devrimci kararlılık ve dayanışmanın tarihe geçen bir örneğini göstererek yaşamlarını yitirdi. Katliamdan yalnızca alt kattaki samanlığa sığınan Ertuğrul Kürkçü kurtulabildi.

Türkiye sosyalist ve devrimci hareketinin tarihinde "Kızıldere Katliamı" olarak tanıdık olay, gerçekleşmesi ve gelişmesi sürecinde Türkiye'de ve Türkiye açık havada büyük tepkilere yol açtı. Ancak yapılan bütün hatalı bilgilendirme, saptırma ve spekülasyonlara karşın devletin bu "katliam"ı savunması ve meşrulaştırabilmesi mümkün olmadı. Halkın vicdanı Kızıldere'de öldürülenlerin yanına yer aldı.

kizildere-katliami-nin-50-yili-tarih-tarih-neler-oldu-997268-1.